Wat is de achtste intelligentie
Howard Gardner, die psycholoog, bedacht de theorie van meervoudige intelligenties. Zijn punt? Intelligentie is niet één ding dat je kunt meten met een test. Het zijn losse vaardigheden, allemaal relatief onafhankelijk van elkaar. Eerst had hij zeven types. Later voegde hij er eentje aan toe: de naturalistische intelligentie. Het gaat hier om het vermogen om de natuurlijke wereld te zien, te ordenen en te snappen. Denk aan planten, dieren, stenen, hoe ecosystemen werken. Mensen die hier sterk in zijn, pikken patronen op in de natuur en hebben vaak een diep respect voor het milieu.
Wat is de naturalistische intelligentie precies?
Het achtste type in Gardners model dus. Het draait om soorten herkennen, snappen hoe organismen samenhangen, veranderingen in de omgeving opmerken. Vogelgeluiden herkennen. Paddenstoelen determineren. Op basis van wolken vertellen of het gaat regenen. Klinkt als iets voor biologen of ecologen, maar nee. Chef-koks die ingrediënten combineren? Tuiniers die gewassen verzorgen? Zelfs detectives die sporen in de natuur lezen. Allemaal naturalistische intelligentie.
Waarom is naturalistische intelligentie de achtste intelligentie?
1995. Dat jaar voegde Gardner de naturalistische intelligentie toe aan zijn lijst van zeven (linguïstisch, logisch-mathematisch, muzikaal, ruimtelijk, lichamelijk-kinesthetisch, interpersoonlijk en intrapersoonlijk). Hij zag in dat het begrijpen van en omgaan met de natuurlijke omgeving een fundamentele overlevingsvaardigheid is, door de hele menselijke evolutie heen. En het voldoet aan alle eisen voor een intelligentie: een herkenbare neurale basis, een ontwikkelingstraject, culturele waardering. Geen losse flodder dus.
Hoe herken je een hoge naturalistische intelligentie?
Mensen met een sterke naturalistische intelligentie? Die vallen op door:
- Een bijna obsessieve interesse in planten, dieren en ecosystemen.
- Soorten en patronen? Die herkennen en classificeren ze in een flits.
- Een geheugen voor details in de natuur. Vogelzang, bladvormen, het onthouden ze.
- Ze trekken vanzelf naar buiten. Observeren is geen werk, het is ontspanning.
- Planten kweken, dieren verzorgen, natuurlijke hulpbronnen beheren – ze zijn er bedreven in.
Wat zijn voorbeelden van naturalistische intelligentie in de praktijk?
Overal. Een bioloog die soorten identificeert. Een boer die gewasrotatie plant. Een jager die sporen leest. Een wandelaar die de windrichting voelt. Zelfs in de stad. Een sommelier die de herkomst van wijn proeft? Gebruikt naturalistische intelligentie. Een chef die seizoensproducten combineert? Idem.
Overzichtstabel: De acht intelligenties van Howard Gardner
| Intelligentietype |
Kernvaardigheid |
Voorbeeldberoep |
| 1. Linguïstisch |
Taalgebruik en gevoel voor woorden |
Schrijver, journalist |
| 2. Logisch-mathematisch |
Redeneren, cijfers en logica |
Wetenschapper, accountant |
| 3. Muzikaal |
Ritme, toon en melodie |
Muzikant, componist |
| 4. Ruimtelijk |
Visuele en ruimtelijke waarneming |
Architect, piloot |
| 5. Lichamelijk-kinesthetisch |
Lichaamsbeheersing en beweging |
Danser, chirurg |
| 6. Interpersoonlijk |
Omgaan met anderen |
Leraar, therapeut |
| 7. Intrapersoonlijk |
Zelfkennis en reflectie |
Filosoof, psycholoog |
| 8. Naturalistisch |
Herkenning en begrip van de natuur |
Bioloog, tuinier |
Hoe kun je naturalistische intelligentie ontwikkelen?
Sommige mensen hebben er van nature meer aanleg voor. Maar iedereen kan het versterken. Een paar praktische dingen:
- Ga regelmatig naar buiten. Een park, een bos, maakt niet uit.
- Houd een natuurdagboek bij. Planten, dieren, het weer – schrijf op wat je ziet.
- Leer soorten herkennen. Gebruik gidsen of apps, die zijn er genoeg.
- Doe mee aan citizen science. Vogeltellingen, dat soort projecten.
- Kweek je eigen groenten. Of verzorg kamerplanten. Werkt ook.
Veelgestelde vragen over de achtste intelligentie
Nee, het is breder. Milieubewustzijn is een houding. Naturalistische intelligentie is een cognitief vermogen: de natuur begrijpen, categoriseren, ermee omgaan. Het kan milieubewustzijn voeden, maar is niet hetzelfde.
Kan naturalistische intelligentie gemeten worden met een test?
Er is geen gestandaardiseerde IQ-test voor. Het wordt meestal beoordeeld door gedrag te observeren: kan iemand soorten identificeren, patronen herkennen in de natuur?
Wordt naturalistische intelligentie gewaardeerd in het onderwijs?
Steeds meer. Scholen integreren natuuronderwijs, buitenlessen, projecten zoals schooltuinen. Het wordt erkend als belangrijk voor duurzaamheidseducatie.
Zijn er nadelen aan een hoge naturalistische intelligentie?
Over het algemeen niet. Maar een sterke focus op de natuur kan betekenen dat je minder interesse hebt in abstracte of stedelijke omgevingen. Balans met andere intelligenties is belangrijk.
Expert inzicht: Waarom naturalistische intelligentie essentieel is
In een tijd van klimaatverandering en ecologische crises is naturalistische intelligentie geen luxe, maar een noodzaak. Het stelt ons in staat om de complexiteit van ecosystemen te doorgronden en duurzame keuzes te maken. Mensen met deze intelligentie zijn de brug tussen wetenschap en praktijk, of het nu gaat om stadsplanning, landbouw of natuurbehoud.
Checklist: Ben jij naturalistisch intelligenth2>
- Herken je gemakkelijk vogels aan hun zang?
- Kun je paddenstoelen of bomen determineren?
- Voel je je opgeladen na een wandeling in de natuur?
- Let je op details zoals bladpatronen of wolkenformaties?
- Heb je een talent voor tuinieren of het verzorgen van planten?
- Kun je veranderingen in het weer voorspellen op basis van natuurlijke signalen?
Als je op meerdere vragen 'ja' antwoordt, heb je waarschijnlijk een sterke naturalistische intelligentie.
Korte samenvatting
- Definitie: De achtste intelligentie is de naturalistische intelligentie, het vermogen om de natuurlijke wereld te herkennen en te begrijpen.
- Toevoeging: Howard Gardner voegde dit type in 1995 toe aan zijn theorie van meervoudige intelligenties.
- Kenmerken: Mensen met deze intelligentie zijn goed in het identificeren van soorten, patronen en ecologische relaties.
- Ontwikkeling: Iedereen kan deze intelligentie versterken door tijd in de natuur door te brengen en observatievaardigheden te oefenen.