Waar gebruiken schilders terpentine voor

Als je ooit met olieverf hebt gewerkt, ken je terpentine waarschijnlijk wel. Het is een van die dingen die je gewoon in je schilderskist móet hebben. Professionele schilders zweren erbij, hobbyisten ook. Het spul wordt gewonnen uit naaldbomen – dennenhars, om precies te zijn. En ja, het ruikt sterk. Maar wat dóét het eigenlijk? Kort gezegd: je gebruikt het om olieverf te verdunnen, penselen schoon te krijgen, en de verf zo te maken dat hij precies goed loopt. Soms is het het verschil tussen een mooie streek en een vies klodder. We gaan er hier wat dieper op in, plus hoe je het veilig gebruikt – want dat is geen overbodige luxe.

Wat zijn de belangrijkste toepassingen van terpentine?

Eigenlijk komt het neer op drie dingen: verdunnen, schoonmaken, en de dikte regelen. Mensen halen het nogal eens door elkaar met terpentinevervanger (white spirit). Maar terpentine lost beter op en droogt sneller. Daarom is het perfect voor precies werk. Niet dat white spirit slecht is, hoor – maar voor fijn schilderwerk pak je toch echt terpentine.

• Verdunnen van olieverf: Maakt de verf dunner. Zo smeert het makkelijker uit en krijg je een egale laag.
• Reinigen van penselen: Olieverfresten lossen erin op. Je penseel is zo weer schoon – als je het goed doet.
• Aanpassen van consistentie: Wil je glacis, wassingen of juist dikke impasto? Met terpentine pas je de verf aan.

Hoe gebruik je terpentine veilig?

Voorzichtigheid is geboden. De dampen zijn brandbaar, en inademen is niet goed. Klinkt eng, maar met een paar regels kom je een heel end.

• Zet een raam open. Werken in een tochtige ruimte is ideaal.
• Handschoenen aan. Huidcontact? Liever niet.
• Bewaar het in de originele fles, goed dicht, uit de buurt van warmte.
• Gebruikte terpentine – bijvoorbeeld na het schoonmaken van penselen – doe je in een luchtdichte pot. Anders verdampt het en stinkt de boel.

Wat is het verschil tussen terpentine en terpentinevervanger?

Dit hoor ik steeds. Terpentine is natuurproduct, terpentinevervanger is synthetisch – een petrochemisch destillaat. Terpentine ruikt sterker, verdampt sneller. Daarom is het beter voor fijn werk. Vervanger is milder, minder vluchtig, vaak goedkoper. Maar voor echt dikke olieverf? Terpentine wint.

Kan terpentine gebruikt worden voor alle soorten verf?

Nee, absoluut niet. Het werkt alleen voor olieverf en alkydverf. Watergedragen verf – latex, acryl – daar moet je het niet op gebruiken. Acryl heeft water nodig of een speciale verdunner. Als je terpentine op acryl gooit, wordt het een zooitje. De verf laat los, het wordt ongelijk. Echt, niet doen.

Hoe reinig je penselen met terpentine?

Goede penselen zijn duur. Ze schoonmaken verlengt hun leven – als je het goed doet. Veel mensen knoeien hier. Dit is hoe het moet:

1. Veeg eerst de overtollige verf eraf met een doek. Niet te hard wrijven.
2. Dompel de penseel in een pot terpentine. Wrijf de haren zachtjes tegen de rand.
3. Blijf herhalen tot alle verf weg is. Soms een paar keer.
4. Spoel na met lauwwarm water en een beetje milde zeep. De terpentine moet eruit.
5. Dep droog met een schone doek. Vorm de haren terug in hun oorspronkelijke vorm. Laat ze niet scheef drogen.

"Terpentine is het geheime wapen van de oliesschilder. Het geeft je controle over de vloei en textuur van de verf, waardoor je precies de gewenste penseelstreek kunt creëren." – Anonieme professionele schilder

Checklist voor veilig gebruik van terpentine

• [ ] Werk in een goed geventileerde ruimte of gebruik een afzuigkap.
• [ ] Draag nitrilhandschoenen (geen latex, dat lost op).
• [ ] Houd terpentine uit de buurt van open vuur, vonken of hitte.
• [ ] Gebruik een luchtdichte pot voor gebruikte terpentine.
• [ ] Gooi terpentine weg bij het chemisch afval, nooit door de gootsteen.
• [ ] Test terpentine eerst op een klein oppervlak bij gebruik op verf.

Veelgestelde vragen over terpentine