Hoe kan ik iets creatiefs doen

Creativiteit is niet iets magisch waar je mee geboren wordt, het is iets wat je kunt trainen. Gek genoeg denken de meeste mensen dat ze geen creatieve drol kunnen bakken, terwijl ze gewoon de verkeerde trucjes gebruiken. Of je nou schrijft, marketet of gewoon thuis wat prutst, er zijn technieken die écht werken. Dit is een soort praktische gids met stappen die niet zweverig zijn en een beetje data erbij.

Wat zijn de snelste manieren om in een creatieve flow te komen?

Die flow, die toestand waarin ideeën vanzelf komen, is best te forceren. Die psycholoog, Mihaly Csikszentmihalyi, heeft uitgeplozen dat flow ontstaat als de uitdaging precies past bij wat jij kan. De snelste weg erheen? Doe iets simpels en stompzinnigs, zoals wandelen, douchen of de vaatwasser inruimen, en hou je hoofd leeg. Dan schakelt je 'default mode network' in, dat deel van je brein dat zorgt voor spontane ingevingen en rare combinaties.

Nog iets dat verrassend goed werkt: zet een timer op tien minuten. Zeg tegen jezelf: "Ik schrijf nu tien minuten lang alles op wat in me opkomt, zonder te oordelen." Een 'creatieve sprint' heet dat. Door de druk eraf te halen en te focussen op hoeveelheid, niet kwaliteit, trap je die innerlijke criticus de kop in. Na tien minuten heb je meestal een stuk of twintig ruwe ideeën, waarvan er vast eentje bruikbaar is om verder te trekken.

Hoe kan ik creatief zijn in het dagelijks leven?

Kijk, creativiteit is niet alleen voor artiesten met een atelier. Het is een manier van denken die je overal in kan stoppen. Begin met het breken van je dagelijkse sleur. Neem een andere weg naar je werk, eet iets nieuws, luister naar muziek die je normaal overslaat. Zulke kleine verstoringen dwingen je hersenen om nieuwe verbindingen te maken, en dat leidt direct tot meer creatieve associaties. Geloof me, het werkt.

Een oefening die ik vet vind is 'omgekeerd brainstormen'. Stel, je wil een creatievere manier om je mailbox te temmen. Vraag jezelf dan: "Hoe maak ik het nog chaotischer?" Antwoorden zijn dan zoiets als 'beantwoord elke mail met een vraag' of 'open alle nieuwsbrieven'. Door het probleem om te draaien, zie je ineens onverwachte oplossingen. Draai daarna de antwoorden om: in plaats van elke mail met een vraag te beantwoorden, geef je een definitief antwoord. Het is een simpel denkspelletje, maar het traint je om buiten de gebaande paden te denken.

Welke technieken gebruiken professionals om creatief te blijven?

Professionele creatievelingen, van ontwerpers tot componisten, gebruiken gestructureerde methodes om hun bron aan te boren. Een van de meest effectieve is de 'SCAMPER'-techniek. Dit acroniem staat voor: Substitute (vervangen), Combine (combineren), Adapt (aanpassen), Modify (wijzigen), Put to another use (ander gebruik), Eliminate (elimineren) en Reverse (omkeren). Neem een bestaand idee of product en pas elk van deze zeven stappen toe. Het resultaat is een stortvloed aan variaties die je anders nooit had bedacht. Seriously, probeer het maar.

Een andere veelgebruikte methode is 'mind mapping'. Begin met een centraal thema en teken takken naar gerelateerde concepten. Het visuele karakter van een mindmap stimuleert de rechterhersenhelft en helpt verbanden te leggen die lineair denken mist. Veel professionals zweren ook bij de '15%-regel': reserveer 15% van je werktijd voor experimenten zonder vooropgesteld doel. Dit is het principe achter Googles '20% tijd', dat onder andere Gmail en Google Maps heeft voortgebracht. Best indrukwekkend, toch?

Hoe kan ik creativiteit meten en verbeteren?

Creativiteit is meetbaar, en dat is goed nieuws voor wie gestructureerd wil verbeteren. De meest gebruikte maatstaf is de 'Torrance Tests of Creative Thinking' (TTCT), die vier dimensies meet: vloeiendheid (aantal ideeën), flexibiliteit (verscheidenheid aan ideeën), originaliteit (zeldzaamheid van ideeën) en elaboratie (detailniveau van ideeën). Je kunt deze zelf toepassen door een alledaags object, zoals een baksteen, te nemen en in 5 minuten zoveel mogelijk toepassingen te bedenken. Tel daarna het aantal ideeën (vloeiendheid), categoriseer ze (flexibiliteit) en kijk hoe uniek ze zijn (originaliteit).

Een praktische tabel om je voortgang bij te houden:

Als je dit elke week doet, zie je niet alleen groei, maar train je ook je creatieve spier. Het is net als sporten: consistentie is belangrijker dan intensiteit. Zo simpel is het.

Veelgestelde vragen over creativiteit